Şimdi, bizim ülkede halkın yardımlaşma geleneğinin hâlâ sürdüğü ve yoğun yaşanan ekonomik krizlerden ileri derecede etkilenmeden çıkmayı başaran ailelerin bu yardımlaşma geleneği sayesinde bunu başardıkları söylenir. Son yıllarda sadaka ve gösteriş ikilisine bulanan bu geleneğin artık lafta kaldığı bir gerçektir. Zira, bu tür gelenekler üzerinden yaftalanan Batı ülkeleri, eğer halkçılığı ve dayanışmayı içinde sindirmiş bir demokrasiden bahsediyorsak, toplumsal dayanışmanın ve ortak üretilen zenginliklerine sahip çıkma konusunda bizim gibi evinden çıkan üç dört parça eskiyi eskiciye leğen karşılığında saydıran ya da sokak başındaki spotçuya satan ülkenin çocuklarına söylenecek söz bırakmıyor. Bunun arkasındaki ilkeler, geri dönüşüm anlayışının ve tekniğinin, atık ürünlerin tekrar kullanıma kazandırılmasında olduğu kadar, toplumun ortak üretilen zenginliği eşit paylaşmasında da geçerli olmasına dayanmaktadır. Büyük yıkım yaşanan I. ve II. Dünya Savaşları’nın ardından enkazlar arasında çivi toplayan insanların öyküsü buralarda henüz canlılığını yitirmemiş. Mobilyaların ve elektronik ev eşyalarının atılmak ya da ille de para karşılığı satılmak yerine apartman girişlerine, sokak köşelerine ve çöp kutularının yanına istiflendiği, bit pazarlarının her şehirde şehrin kesinlikle ücra olmayan meydanlarından açıldığı ve kültür insanlarının sadece kültür mevzuları ile ilgilenmeyip imece usulü çalışan tamir atölyeleri açtığı bu ülkeden öğrenecek çok şey var. Ve elbette aksi yönde onların da bizden öğrenecekleri vardır. Eziklik duygusuna kapılmak yerine, geri dönüşüm ve toplumsal dayanışma ilkelerini inceleyip ülkemizde de bir an önce uygulamaya başlamak gerekir.

                          

O zamanlar 20-30 kişiydik, Türkiye genelinden seçilen. Böyle bir örnek uzayda, ne yaşanması gerektiyse yaşanmıştır: “Rakı şöyle içilir arkadaşlar” muhabbetleri, dinci-modern çekişmesi, çok konuşan Adanalılar, halısahada edilen kavgalar, kaçırılan uçaklar ve “Aramızda Alevi yoktu değil mi?” düzeltmesi… Her şeye rağmen şirketi batırmadan geçirdik o günleri. Gerçi bize kalsa, çalışanların hepsini bilgimizle tokatlardık, zaten bir iş yaptıkları da yoktu. Öyle miydi gerçekten yoksa tüm bu ahkam silsilesi stajyer saçması mıydı? Hiç bilemedik, bildiklerimiz, İsveçli CEO’nun rakıyı bira zannettiği ve MJ duyunca yerinde duramadığı…

Altı ayın zirvesini oluşturan 2009 Temmuz’unda, İstinye Park müdavimi vasat ünlülere kıl olmalar ile başlayan İstanbul Keşifleri, dolmuşların İstanbul’un gerçek ulaşım ağı olduğu gerçeğini kavramamız ve taksicinin gözünden kazıkçı ya da halk taksisi olduğunu anlama yetimizin gelişmesi ile devam etmiştir. Tam o günlerin ortasında, delice fotoğraf çekelim ve İstanbul’un hiç gidilmemiş semtlerine de gidelim istedik. Haliç Kıyısı’nda dolaşıp, memleketin acaip insanlarına, Rumelihisarı’ndan Beşiktaş’a inerken, memleketin acaip zenginlerine şaşırmamayı öğrendik. Taksim’den aşağı devam ederek salaş birahanelere ulaştık, Asmalımescit’in sıkışıklığı saçma geldi, Küçükbeyoğlu çabucak piyasa oldu ve sonunda döndüğümüz yer İstinye’deki İzmir Lokmacısı oldu. Galata Köprüsü’nün altında da içtik bir kaç kere, lastik gibi kalamarlar geçmedi boğazımdan. Tıpkı Nevizade’de tükürdüğüm boyalı denizbörülcesi, sentetik, yapma, yalandan, sahte… Bunlar benim gördüklerim geçirdiklerim İstanbul’da, kim bilir inadıma inat gitsem, biraz sıksam dişimi, orada da bana istediğim gibi meyhaneler öğretecek, midemi şenlendirecek küçük mekanları gösterecek dostlarım da olurdu. Ama ah o Nevizade çıkışındaki kokoreççi bozuntusu, “İzmir usulü ekmek arası kokoreç istiyorum” deyince, “İzmir’e git o zaman” demeseydi… Şimdi bana gece çıkmadan önce vorgluehen (öncilalama) tavsiyeleri veren Alman dostlarım var, tutumlu, barışçıl ve henüz çocuk gibiler…

Alman dedim de, o sabahları çıkışı zor, akşamları inişi ferah yokuş ile başlayan yurt blokları arasında karma olan ve yabancıları da ikamet ettirdikleri tek bloğun sakinleri olarak orada tanıştığım bir Alman arkadaş geldi aklıma. Vadi’nin kantininde devamlı açık olduğundan olacak Kral TV’den o yaz popüler olan bir şarkıyı beğenmiş ve anlamını öğrenmek istemekte. Şarkı: Gülben Ergen ve o ağlak sesli adamın beraber söylediği, sözlerini bir türlü anlamlandıramadığım ve derdini anlayamadığım, Giden Günlerim Oldu adlı güzide eser. Almanlar’ın da bir huyu vardır, onlarla az biraz da olsa Almanca konuşursan, seninle ömür billah Almanca konuşurlar ve Almanca konuşmanı beklerler. Anlamaya kendi Türkçe’min bile yetmediği bir şarkıyı, sözlerindeki mecazlar ile birlikte Almanca’ya çevirmek sanırım hayatımdaki en zor Almanca ödeviydi. Ortaya çıkan şey “Ich hatte die Tage, die gehen ab” gibi çok içli bir sanat eseri oldu zaten. Yine de kızcağızın o şarkıyla mutlu olması, teşekkür babında bana da Almanca bir şarkı göndermesi o zorluğu çok da dert etmememi sağladı. O fantazi şarkının karşılığı, bu şarkı olmuştu. Bu şarkıyı öğrenmemin üzerinden çok geçmeden geldiğim gurbet ellerde, şarkıyı bir kartpostalın arkasına karaladıktan sonra, kartpostala bir gül iliştirip görür görmez çarpıldığım bir dilberin posta kutusuna atıvermiştim. Birkaç gün süren küçük sürprizlerin ardından tüm o saflığımla ortada kalınca, bu şarkıyı da dinlemeyi ve belki de sevmeyi bıraktım. Erken miydi vazgeçmek için, bilemem.

Vadi Yurtları’nda tanıdığım bir diğer arkadaş ise Diyarbakırlı Ramazan’dı. İki gün aynı odayı paylaşsak da anladım ki, GAP Bölgesi’ne yönelik bir proje ile İstanbul’a staja gelen bu heybetli genç arkadaş, giyimi ve tavırları arasındaki uçurumu anlayamayacak kadar toy ve sahipsizdi o günlerde. Bizim blokta ortam gerçekten kozmopolitleşmişti o sırada. Avrupa’nın küçük şehirlerinden değişim programları kapsamında gelip İstanbul karşısında afallayan Avrupalılar ve Güneydoğu Anadolu’nun yaslı şehirlerinden uyum programları kapsamında gelip İstanbul karşısında coşan gençler, katlarda aynı duş ve tuvaletleri kullanıyor, yorgun günün ardından aynı yokuştan birbirlerine yakın saatlerde iniyorlar ve kampüs mekiği saatini aynı panodan kontrol ediyorlardı. Bu kadar aynılığın ortasında Ramazan’ın da elbette bir favori şarkısı vardı, olamaz mıydı? Aynı odayı paylaştığımız gecenin sabahında -sabahının köründe- diğer arkadaş ile kulaklarımızda “Çek Git Bebeğim Uzaklara” nakaratını duyarak -kulağımız delinerek- uyandık. Fakat Ramazan uyuyor, uyuyor, uyuyor. O şarkıyı o sabah öğrenmiş oldum ve hatta popun ya da popüler olanın ülkemiz genelindeki yayılma gücünü de böylece öğrenmiş oldum. Şimdi o Alman kız Osnabrück’e, Ramazan da büyük olasılıkla Diyarbakır’a dönmüştür. Ben ise Kuzey Almanya’yı kendime mesken tutmuş, yaşamı devam ettirmeye zorluyorum kendimi. Orta yerde ise üç şarkı var, belli amaçlar için kullanılmış, sözleri ve sözlerinin çevirileri bazen kağıtta bazen telefon alarmında bazen de bir kadının yüreğine giden yolda harabedilmişler, parçalanmışlar ve unutulmuş-tüketilmişler. Nasıl yok ettiysek diğer seçenekleri hayat yolumuzu çizerken, şimdi o şarkı sözleri gibi gönlün ve aklın eskide kalan meyilleri ve mayhoşlukları da yoklar artık.

Neyse burada keseyim bu devrin hikayesini de. İstanbul, ben karar veremezken çağırdı beni, kim bilir bundan 6-7 yıl kadar önce çağırsa düşünmeden katılırdım o ağlatan şenliğine. Fakat bilinmeli ki, mesele şenlik değil, mesele benlik. Ve benlik bir insanın ilk kez ağladığı, ilk kez bir tene değdiği ve ilk kez arabasının su kaynattığı şehirde oluşuyor. Küçükken babamlar ve dayımlar, iki kulağımdan tutarak beni havaya kaldırırlar ve sorarlardı “İstanbul’u gördün mü?”. O oyundan 15 yıl sonra İstanbul beni kulaklarımdan tuttuğu gibi kendisinin dışına attı, ben de aldırmadan koşup bahçede oynadım, hem değil mi ki Avrupa benim oyun bahçem?

                          

Ulusal marş konusu hep ilgimi çekmiştir. Kendi ülkemin ulusal marşıyla tanışmam ile başlayan bu ilgi, İstiklâl Marşı’nın hikayesi, günümüze ve benim dünya görüşüme uygunluğu dahil bir çok konuya temas edip, diğer marşların da künyesi ve eleştirisine kadar genişlemiştir. İlkokul sıralarında, çoğumuz henüz İstiklâl Marşı’nın ilk dörtlüğünü okuyamaz durumdayken, kimi arkadaşlar tahtaya çıkar ve tüm dörtlükleri bazı yerde vurgulu ve ağdalı bazı yerde de yanlış tınılar kullanarak ezberlerinden okurlar ve henüz okumayı sökememiş olan diğerlerine ibretlik bir milliyetçilik dersi olurlardı. Bu açığı çok geçmeden kapattık ve itiraz edemediğimizden olacak bu ezber zincirine hitabeler, şiirler ve dualar kenetleniverdi. Ezberin ve ezberlemenin neden olduğu telaşın da anlayarak öğrenmeye vurduğu darbeyi burada belirtmenin ve altını çizmenin bir gereği yok. O kadar ki, belirli gün ve haftalar nedeniyle “belirli” resimler çizmeye mecbur bırakılmış bir nesiliz. Yine de, o günlerde Barış Manço sayesinde TV’de dua ve ilahi ezberleyen çocuklar ile İstiklâl Marşı’nı ezberleyen çocukların amansız rekabetleri yerine “AOÇ” izlenebiliyordu. Üstelik pazar sabahları “kovboy filmleri” de revaçtaydı.

İstiklâl Marşı ile ilgili ilk eleştirisel görüşü Nâzım Hikmet’in eserlerinden birinde yakalamış ve o güne kadar kafamda olgunlaşmayı bekleyen düşünceleri olgunlaştıran o 2-3 dizeye ses veren Dar-ül Muallimin mezunu Nurettin Eşfak o günden sonra hiç aklımdan çıkmamıştı. O günden bugünlere gelinceye kadar tecrübe ettiğim yurtiçindeki ve yurtdışındaki insanlar ve olaylar aslında çok da akılcı olmayan bir 20. yüzyıl yaşandığını ve akabinde 21. yüzyılın savaş ile barış arasında yapılacak bir seçimin yüzyılı olacağını öğretti bana. Bu nedenle yeryüzündeki ulusal marşların yaratıldıkları çağ ve ortamın etkileri düşünülmeden değerlendirilemeyeceklerini de öğrenmiş oldum. Sözgelimi, Hollanda halkının, kraliyet ailesinin Germen kökleri ve o köklerin en geniş devamı olan Almanya ile ne kadar barışık olduğu ortadayken, Hollanda Ulusal Marşı’ndaki “kan” ve “soy” meselesi basitçe irdelenemez. Hollanda’yı ağırlıklı olarak betimleyen turuncu renginin kraliyet ailesini de temsil eden renk olduğundan hareketle, o halkı bir arada tutan bileşenlerden biri olan bağımsızlık savaşının simgesi de olan Wilhelmus van Nassouwe’nin Alman kökleri ve kanı bu noktada önemsizleşiyor. Krallıkların simgesel olarak sürdürüldüğü birkaç Avrupa ülkesinde, bu simgeselliğin marşların üzerindeki yansıması da net bir biçimde görülmesine karşın, Avrupa’yı şekillendiren savaş ve siyaset tarihinin yakın geçmişi bu simgeselliği gündelik yaşamda silip atıyor tâbi ki. Bu silinme aslında yakın tarihlerinde diktatörlük yaşamış ülkelerde daha net ve daha kesin bir biçimde hem diktatörlük esnasında hem de diktatörlük sonrasında görülmüştür. İspanya’da yaşanan ulusal marş sözleri tartışmaları buna örnektir. Dünya üzerindeki güftesiz birkaç marştan birisi olan bu marşa Kraliyet, İkinci Cumhuriyet ve Franco dönemlerinde uyarlama sözler yazılsa da bu sözlerin yeterliliği hakkında ortak bir görüşe varılamamıştır. Kademe kademe yaşanan her değişimin aslında o devrin tipikliğini yansıtması, insanların o devre ait kötü anılarını hatırlamasına yol açıyor zannediyorum. Bugün, İspanya’nın ulusal marşı sözsüz olarak icra edilmekte ve bundan 2-3 yıl kadar önce yaşanan tartışmayı açan şu sözler de milliyetçi bulunmuştur:

“Love the Fatherland,
which knows how to embrace,
below the blue sky,
peoples in freedom.”

Aslında beni bu konuda tekrar düşünmeye sevk eden Bertholt Brecht’in Deutschlandlied olarak da bilinen Alman Ulusal Marşı için yazdığı uyarlama ve bu uyarlamanın Almanya’nın tekrar birleşmesinden sonra ulusal marş olması yönünde yapılan önerinin değerlendirmeler sonucunda kabul edilmeyişidir. Deutschlandlied, meşhur “Deutschland, Deutschland über alles” dizesi ile bilinen, Nazi rejimi sırasında kullanılan ilk bölümünde çizilen anavatan sınırı nedeniyle yayılmacı olarak damgalanan bir eser. Almanya’da, sevecen bir şekilde de olsa, bir Alman’a o meşhur dizeyi söylediğinizde alacağınız tepki çok büyük olasılıkla donuk bir yüz ve hoşnutsuzluk belirten bir kaç cümle olacaktır. Dünya Kupası sırasında da, yabancı öğrencilerin sık sık düştüğü bu hataya, kimi zaman Almanya’ya konser vermek için gelen sanatçılar da -belki alkolün etkisiyle- düşüyorlar. Almanların milliyetçiliği kontrolde tutma politikası ve bunun yanında da birleşmiş bir toplum yaratma politikasi bazen birbiriyle çelişse de, Almanya’da Nazi rejimi ve aşırı milliyetçilik -hatta yurtseverlik- insanların günlük yaşamlarında yer bulmuyor. Bu nedenle Almanlar futbol maçlarındaki yengilerden sonra bayraklar ile sevinmeyi Türk göçmenlerden öğrenmiş durumdalar.

Almanya’da şu an ulusal marş olarak aynı eserin üçüncü bölümü kullanılıyor. Birinci bölümdeki yayılmacı ve milliyetçi vurgu kadar, ikinci bölümdeki cinsiyetçi vurgu da bu bölümlerin kullanımını engelleyen unsurlar. Hatta Nietzsche de, o meşhur “über alles” nakaratını, “dünyanın en budalaca sözü” (“Die blödsinnigste Parole der Welt”) olarak nitelemiştir. Bu kadar net ve uzun süren eleştirilerden sonra Brecht’in yazdığı sözlerin reddedilişi aslında biraz da Brecht’in referans olarak Deutsclandlied’i almasından kaynaklanmaktadır. Brecht, Deutschlandlied’in aksine, Alman halkının geçmişte ortak olduğu suçlara vurgu yapar, anavatanın sınırlarını çizerken gerçek hatlara çekilir ve en can alıcı nokta “über alles” yerine “und nicht über und nicht unter” der; yani “ne üstün ne de aşağıyız” der. Bir ulusal marşın ne gibi özellikler taşıması gerektiği tüm dünya üzerinde hâlâ tartışılan bir konu. Bu tartışmaların içinde, şu anda yaşadığım ülkenin marşını eleştiren bir yazın ürünü bulmak beni bundan 10-12 yıl kadar önce Nâzım Hikmet’in yukarıda bahsettiğim dizelerini okuduğum florasan lambalı, soğuk ve kalın perdeli odama götürdü. O zamanda beri fikrim aynı: Ulusal marş, ait olduğu topluma dair gösterdikleri kadar, göz önünden kaçırdıkları ile de tanımlanmalıdır. Ve daha barışçı bir dünyada yaşamak istiyorsak Brecht’e kulak vermeliyiz:

Und weil wir dies Land verbessern
Lieben und beschirmen wir’s
Und das Liebste mag’s uns scheinen
So wie anderen Völkern ihr’s.

                          

Galeri için http://www.fcstpauli.com/galerie/galerie.php?menuid=2200&topmenu=186

Bahsettiğim St. Pauli’nin 100. yılında ise UNESCO Kültür Mirası’na girmiş bir semtin insanları geleneğe saygılı olarak dikkat çekici ve imrendirici etkinliklere imza atıyorlar. Tüm semtin sokaklarına yayılmış etkinliklerde, ırkçılığa karşı turnuvalar, NAZI’lere karşı gösteriler, bisiklet turu, film ve belgesel gösterimleri, kadınlara yönelik etkinlikler, paneller, özel maçlar ve çeşitli konserler geçtiğimiz haftadan başlayarak Eylül ortasına kadar devam edecek. Zaten hareketli bir semt olan Dammtor – Millerntor – Reeperbahn üçgeni bu etkinlikler ile dünyanın her köşesinden insanlara açık ve belki de “karakafalara” kesinlikle ters gözle bakmayan tek metropol alanında gerçekleşiyor. St. Pauli’nin 100. yılı için hazırlanan websitesine buradan erişebilirsiniz. İki gün önce oynanan FC St. Pauli Allstars – FC United of Manchester maçının en güzel olayı ise Klasnic‘in St. Pauli forması ile tekrar arz-ı endam eylemesiydi. Hamburg doğumlu bu göçmen çocuğu, St. Pauli’de parlayıp oradan dünya sahnesine açılmıştı. Klas adamdır bence. Geçtiğimiz yaz “transfermarkt.de” websitesinde yayımlanan röportajında “Henüz dönmek için erken” diyordu ancak bu maçla küçük bir prova yapmış oldu. Tabi St. Pauli’nin şimdiki Klasnic’i büyük ihtimal Deniz Naki’dir. Bu güçlü golcüyü önümüzdeki sene Bundesliga maçlarında takip edebilirsiniz.

Şimdi bu kadar anlattım, peki semtteki atmosfer nasıl? Geçtiğim cuma günü St. Pauli’deydim. Türkiye Başkonsolosluğu’nda halletmem gereken işler nedeniyle Dammtor’da inip, işleri hallettikten sonra semti bir kez daha gezme şansı buldum. Konsolosluk’ta yaşadıklarımı yazmama gerek yok sanırım, Türk işi sıra konuşmaları ve kavgaları, memleket havası almış oldum 20 metrekarelik bahçede. Dammtor’dan yürüyerek Schanze’ye oradan da Feldstrasse üzerinden Reeperbahn’a kadar yürüdük kapalı havada. Şehrin bu bölgesine sinmiş anarşizm ve St. Paulilik şampiyonluk sevinci (St. Pauli 100. yılında tekrar Bundesliga’ya dönmeyi başarmıştır) ile birleşince ortaya gündüz vaktinde dahi şenlikli bir semt çıkmış. Semtin 100. yılına sahip çıktığı Millerntor Stadyumu etrafındaki havadan ve taraftar mağazasındaki kalabalıktan belli oluyor. Yarınki Glasgow Celtic maçından önce de İskoçlar için bastırılan broşürden görüldüğü üzere sevincini basmakalıp benmerkezcilikten çıkarıp tüm dünya insanlarıyla kutlamaya hevesli bir semt ve kulüp olan St. Pauli, çok düşünmeden söyliyeyim, endüstriyel futbola karşı tek yoldur, yani başka deyişle, St. Pauli ist die einzige Möglichkeit!

                          

Almanya’daki federal yapı itibarı ile eğitim gibi birçok konu da çoğunlukla ve yoğunlukla eyaletlerin yönetim organlarına bırakılmış ve kabinedeki bakanın görevi daha çok genel bir eşgüdüm sağlamak olarak belirlenmiş.

Kaynak: Süddeutsche Zeitung

Geçtiğimiz aylarda ise Almanya’nın gündeminde “Schulreform – Okul Reformu” vardı. Bu reformun gerekliliği Alman gençlerinin geleceğinin daha sağlıklı bir şekilde belirlenmesi ve üniversite ile yüksekokullara olan ilginin arttırılması şeklinde açıklanıyordu. Her bir eyaletteki reformlar şu listede görülebilir. Ancak bu tartışmalar içinde dahi Türkçe’nin eğitim sisteminde yer alması çok desteklenen ve istenen bir görüş değildi. Böyle bir gündemden geçmiş bir ülkenin Kanzlerin‘ine, iki ülke arasında sıkışmış kalmış insanların sorunlarını doğru teşhis etmeden üstün körü bir tedavi sayılabilecek şekilde bir öneri sunmak bence biraz ciddiyetten uzak. Buradaki nesillerin kendi kimliklerini doğru tanımaları ve tanımlayabilmeleri, iki ülke arasında gerçek bir bağ oluşturabilmeleri ve nihayetinde her iki ülkede de yabancı algısı ile karşılanmalarını önleyebilecek bir güvene sahip olmaları için yardımcı olacak bir öneri değildir.

Açılacak birkaç Türk Lisesi, burada yaşayan tüm Türk çocuklarının Türkçe öğrenme zorluğunu gideremeyeceği gibi, Türkçe ağırlıklı eğitim yapan bir Türk Lisesi, Alman Lisesi’nin muadili olarak Alman Lisesi’nin Abitur olanağı sunmasına benzer biçimde büyük olasılıkla Türk Üniversiteleri’ne giriş hakkı sunacak ve belki de öğrencilerine yaz aylarında Türkiye’de dil kursu ve staj olanağı sunacak. Bu olanaklar mevcut durumda bile mümkünken, Türk okullaşması Alman Türkleri’ne bir yarar getirmeyecek. Biraz daha düşünüldüğünde de eğer kültür nüfuz alanı genişletilmek isteniyorsa, ülkenin imajına dair olan olumsuz görüşler ve Türkçe’nin kurumlar -Yunus Emre Enstitüsü gibi- aracılığıyla yayılmasının önündeki engeller kaldırılmalı ve hızla Avrupa’daki her bir insana hitap edecek şekilde örgütlenilmelidir. Daha özel sorunlar, daha derin analizler sonrasında çözüme kavuşturulmalıdır.

Karşılaştırılan ve dengeye getirilmek istenen kefeler aynı maddeden değildir. Azınlık hakları ile kültür nüfuz ögeleri birbirine denk getirilmek isteniyor. Oysa ki, bir gencin dahi yaşamını iyileştirmek, bir oy hesabından daha değerlidir.

                          

1 Mayıs’ta buluşuyoruz kendileriyle. Weltruf’ta Kiel’de.

Fists punch the air, some launch into ska moves and others do the pogo. The band gives its all onstage, as if they were to be playing their last gig. And their playing is wild! RotFront is the resident band at Berlin’s Kaffee Burger, which is also the birthplace and home of the legendary RussenDisko. RotFront has come flying out of the starting blocks, showing how Eastern European sounds (Polka, Klezmer) can be pumped up with hot southern sounds (Ska, Cumbia).

                          

Zaman hızla aktı geçti. Soğuğun ortasını delip de geçtik o kardan borandan buradaki ilginç insanlarla. Döner ustalarıyla, market kasiyerleriyle, arada kalmış genç nesliyle ve hayat kurmaya çalışan gurbetliklerle… Şimdi günler yine uzuyor, yine geceler daha bir geç vakte öteleniyor. Hâlâ martı ve kargadan başka bir kuş, tasmalı köpekler dışında da bir köpek görmedim. Arada bir yollara sincap ya da tavşan fırlayıveriyor, sokak kedilerini de onlarla ikame etmiş oluyoruz. Başka dillerde şakalar yapıp, aynı tonda kahkahalarla gülüyoruz. Böyle böyle altıncı ayın kapısına gelmiş bulunuyoruz.

Bir sıkıntı yok, öğrenme merakıyla buradaki yaşamı yaşanır hale getirmek için çok şeylere şaşıyoruz ve bir farklılık payesi vererek neredeyse her birine, yüce bir huzur bulup alçak bir haz alıyoruz. Ne işimize yaradığı ve yarayacağı bilinmez, yenilikler deneyip, sonrasında heves yitirip “Ah memleketim!” diyoruz. Dememek mi gereklidir yoksa gerektikçe mi demelidir? Tecrübe sıkıcı birşey olup çıkıyor sonra. Hayallerin garantisinde gelinen bir şehir, planların başarısızlık riski ile çirkinleşiyor gözlerde ama hayat devam ediyor ve verdiğim o söz henüz doğmuş bir bebek gibi duruyor yerli yerinde. Bu nedenle zaman yönetiminin de, risk yönetiminin de yanından bile geçmiyorum.

                          

Onu yapmıyorum, bunu yapmıyorum diye sebepler saydım suskunluğa fakat bakın, ben çok yemek yapıyorum şu aralar. Bu konularda konuşabiliriz bi’ kuple. Mutfak, ölçünü bilme sanatıymış bunu öğrendim. Berbat olan emekler, unutulan gereklilikler ve ölçüsü kaçan katkılar, hepsi mutfakta birleşiyor, oradan da belki hayata dair bir izdüşüm çıkıyor. Umarım bir yıl içinde yemek yapmayı öğrendikten sonra, elime belik belik bakıp yemek yapan erkek seksiliğini göstermemi isteyen bir kadın ile tanışmam. Oturduğu yerden kalksın da beraber yemek  yapalım, beraber zevkini sürelim masanın. Geçtiğimiz gün tavuksote yaparken, daldığım düşüncelerden yüzeye şöyle bir sonuç ile çıktım: Ben bir kadını ne kadar çok sevebileceğimi biliyorum da onların beni ne kadar çok sevebileceklerinden emin olamıyorum. Bunun son bahsettiğim konuyla da bir alakası yoktur, zira sen elmayı seviyorsun diye elmanın da seni sevmesi şart mı?

Şu an içersinde bulunduğum bir proje çerçevesinde üniversitemi bir Türk olarak temsil ediyorum. İnsanlar toplantılarda bana Almanca konuşmaya çalışıyorlar, Almanya ile ilgili güzel sorular soruyorlar, benim verebildiğim yanıtlar sınırlı oluyor ya da hiç olmuyor. Almanca konusunda belli bir seviyede olsam da, bir ülke hakkında sorulara yanıt vermek için dışarıdan gözlemci olmak da yetmiyor. O nedenle bazı konularda fikirlerim değişiyor. Politika ve günlük yaşamın ayrılması gerektiğini ve dahi bir ülke hakkında fikir beyan ederken uzaktan görünen politikacılar kadar, görünmeyen bir halkın da olduğu gerçeğini akıldan çıkarmamak gerekir. Yine de son tahlilde kendimi Mesut Özil gibi hissetmiyorum. Belki göçmenlik katsayısı düşünülürse, Ferzan Özpetek olabilir. Ya da burada yapacaklarıma yeni bir model çıkabilir ortaya. Saçmalıyorum galiba. Fakat Büyük İskender’in yaptıkları aklımdan çıkmıyor.

Berlin’den bahsetsem biraz, sıkılır mısınız? Prusya’nın nazlı kızı. Yok ya ben öyle şehirlere kız muamelesi yapmayı bırakalı yıllar oldu. Yani örneğin Istanbul’a küçük kız gibi davrananlar var, haberleri yok o Istanbul onların dünyasını şaşırtır. Neyse Berlin’e tekrar gideceğim en kısa zamanda. Bir insanın “neredensin?” sorusuna verebileceği en güzel yanıt “Aus Beeeirliiin” oluyormuş bunu idrak ettim iki günde. Bir de Doğu Almanya’dan trenle ilk kez geçtim, dünya üzerindeki tüm doğuların kaderi aynı sanırım, sessizlik, eskilik ve terk edilmişlik.

Altı ay olmuştur ayağıma top değmeyeli. Karda kışta futsal dışında bir olasılık kalmayınca ve biz de salonları genelde parti için kullanınca kondisyon ve motivasyon yok oldu elbette. Şimdi gelen yalancı bahar ve gelmekte olan ilkbahar ile yeşil sahalara döneceğim. Acaba Google beni ve arkadaşlarımı da yukarıdan fotoğraflamış mıdır? İngiltere’de yaşayanlar yanıtı şurada bulabilirler. Böyle bir soru gelince akla, hemencecik başka sorular da geliyor: Yüzerken kadraja girmiş olabilir miyim? Ya da bahçede mangal yaparken? Tüm bunların yanıtlarını bulduktan sonra arada sırada gökyüzüne bakıp gülümsemek de gerekir mi?

Şimdi bu yazıda, yaşamımın son günlerini özetledim sizlere. Yarın bir bakarsınız yaşam sona erer, bir bakarsınız herşey değişir de karşılaşmayız bir daha… Onun için tüm insanlara kendinizi anlatırken, tümünün de sizi beğenmesini beklemeyin, ego üzerinden çıldırmanın manası yoktur. Yazı biterken Ajda Pekkan söylüyor, Bir Köşede Yalnız.mp3.

                          

Armando, etwa 1,75 Meter groß, hager und verschlossen, wusste nicht, was ihm geschah.

Bazı blogların adet edindiği gibi “Kim bu?” konulu bir yazı/gönderi değil bu. Gereken soruyu motosikletin üzerindeki adamın gözleri soruyor zaten: Nereye geldim ben?

Gittiği yolun her kilometresinde daha da yabancılaşarak etrafa, gönlünün açıklarını kafasının fikirleri ile örtüşünün verdiği cesaret ve varış noktasında kravatlıların şaşmaz hesabı ile tescillenmiş bir milyonuncu misafir işçi sıfatıyla tanışıyor Rodrigues. Sene ’64, mevsim göç mevsimi sonbahar… Kendi geleceğinin,  insanoğlunun icat ettiği kağıt üzerinde şekillendirildiğini o da görmüştür. O da düşmüştür ikirciğe imza karalarken kağıtlara… İberyalı yüreğine bulaşan çaresizlik, Kuzey toprağında çözülür gibi olmuştur. Heimda yer bulamadıysa eğer, bir eşin dostun yanında kalmıştır birkaç hafta kadar. Yabancı memleketin yabancı yataklarına böyle böyle alışmıştır kemikleri ve adaleleri. Sonra belki, eline geçen ilk parayla Porto Şarabı almıştır. Almıştır almasına da, fiyatı birazcık fazla gelmiştir, elini yakmıştır lakin ilk yudumda sönmüştür eli, emeği. Gel gelelim, bazı geceler bazı keyifler için boş tabaklara bakakalmıştır. Bazı keyiflerin aslında keyifsiz olduğunu bile bile… Mopedi çalışmamıştır soğukta, sorununu diyememiştir tam bir cümle ile. İnsan nasıl da susar kimi zaman, böyle öğrenmiştir.

Tescillenmiş sıfatının verdiği yük de vardır, eve para gönderme yükünün üzerinde. O Federal Almanya’nın projesidir. Henüz göçmen denilmeyip, misafir denilen adamlar ve arkalarından gelecekler diye korkulan aileler… Zaman geçmiş geçmesine ancak milyon tane işçinin yarattığının kaymağı kadar çökeleği de vardır. Ve “Bu memleket yabancıya doymuş abicim!” diyor şimdilerde Taksici Hasan. Memleket ve yabancı kavramları sözünün neresinde ona, neresinde bana hitap ediyor, anlaşılmıyor. Anlaşılmadıkça da Kuzey’e yeni birinci nesiller geliyor. Her gelişte, gelenin neden geldiği birileri tarafından anlaşılmıyor. Ama her gelişte, etrafta kravatlar ve soğuk çiçekler hazır tutuluyor, zira milyon dediğimiz an gelir birilerini bulur ha misafir ha yabancı ha göçmen…

                          

Na jedenfalls, Ingvar, wir werden uns alle Mühe geben, deinen Plänen bei uns im Stadtteil einen Strich durch die Rechnung zu machen. Wir haben schon damit angefangen, und unsere Politikern geht auch bereits die Düse. Wie sonst sollen wir uns erklären, dass sie mit dem Gedanken spielen, das Genehmigungsverfahren für dein Möbelhaus jetzt vom Bezirk in die Hände der Stadt zu legen, um ein Bürgerbegehren dagegen unschädlich zu machen? Es wird ihnen nichts nützen. Wir bleiben dran, Ingvar. Das Leben ist kein Möbelhaus. In diesem Sinne: Deine Anwohner, die keine werden.

Gentrifikasyon, Hamburg Altona’da da bir “zafer” kazandı diyebiliriz bugünden sonra. Zira, Altona’da yapılan oylama sonucunda Altona’nın merkezi diyebileceğimiz mevkide yer alan boş binanın bir anlamda “de facto” kullanıcıları olan 130 kadar sanatçı ve “Kein Ikea in Altona” inisiyatifi yürütücülerine destek ancak %23 çıktı. Ikea bu binayı 2009 yılında 10 milyon Euro’ya almıştı. Ancak semtin sakinleri, Ikea’nın burada yeni bir şube açmasına – daha doğrusu inşa etmesine – sosyal ve çevresel nedenlerle karşı çıkmışlardı. Yapılan bir çok güzel ve etkili gösterilere karşı siyasilerin de desteği ile istediğini alan Ikea oldu. Takip edebildiğim kadarıyla bu gentrifikasyon projesine karşı çıkan tek siyasal oluşum Sol Parti idi. Bu tabloda da ucuzculuğu sosyal yarar olarak gösterebilme başarısına erişmiş Ikea’nın aldığı %77′lik destek oranı az bile diyebilirim. O kadar ki, Yeşiller temsilcisinin bile buraya akacak yatırımdan bahsettiği bir ortamda gerçekleşti bu oylama.

Almanya’da evet gökdelenler ve gökdeliciler sevilmiyor, tarihi binalara karşı inanılmaz bir hassasiyet var, şehir planları hiçbir şekilde eğilip bükülmüyor ve küçücük bir kasabada otursa dahi genç bir insan “oralı” olarak yetiştiriliyor. Tüm bunlara rağmen; son yıllarda dünyanın en büyük ihracatçısı ünvanını Çin’e kaptıran Almanya, savaş sonrası ekonomisinin getirdiği zorluklar ile oluşturulan bazı semtlerini ve yapılarını,  büyük şirketleri ve yatırımları çekmek için öne sürüyor, yenileşme ve yenilenme atağına kalkıyor. Tabi bu durumda olanlara ve olacaklara tepki gösteren kitleler sahneye çıkıyor. Bizim gibi unutkan ve umursamaz da olmadıkları için, sanıyorum ki bu davanın başka başka alt davaları olacak ve yine uygarlık kazanacak, artık paralarını saymaktan tek dişi mi kalmıştır yoksa bireyin düşüncesi ve gücünden mi doğmuştur orasını bilemeyeceğiz.

Son olarak, ilk video ile ilgili ipucu vereyim, video Fatih Akın ile başlıyor…