Şimdi, bizim ülkede halkın yardımlaşma geleneğinin hâlâ sürdüğü ve yoğun yaşanan ekonomik krizlerden ileri derecede etkilenmeden çıkmayı başaran ailelerin bu yardımlaşma geleneği sayesinde bunu başardıkları söylenir. Son yıllarda sadaka ve gösteriş ikilisine bulanan bu geleneğin artık lafta kaldığı bir gerçektir. Zira, bu tür gelenekler üzerinden yaftalanan Batı ülkeleri, eğer halkçılığı ve dayanışmayı içinde sindirmiş bir demokrasiden bahsediyorsak, toplumsal dayanışmanın ve ortak üretilen zenginliklerine sahip çıkma konusunda bizim gibi evinden çıkan üç dört parça eskiyi eskiciye leğen karşılığında saydıran ya da sokak başındaki spotçuya satan ülkenin çocuklarına söylenecek söz bırakmıyor. Bunun arkasındaki ilkeler, geri dönüşüm anlayışının ve tekniğinin, atık ürünlerin tekrar kullanıma kazandırılmasında olduğu kadar, toplumun ortak üretilen zenginliği eşit paylaşmasında da geçerli olmasına dayanmaktadır. Büyük yıkım yaşanan I. ve II. Dünya Savaşları’nın ardından enkazlar arasında çivi toplayan insanların öyküsü buralarda henüz canlılığını yitirmemiş. Mobilyaların ve elektronik ev eşyalarının atılmak ya da ille de para karşılığı satılmak yerine apartman girişlerine, sokak köşelerine ve çöp kutularının yanına istiflendiği, bit pazarlarının her şehirde şehrin kesinlikle ücra olmayan meydanlarından açıldığı ve kültür insanlarının sadece kültür mevzuları ile ilgilenmeyip imece usulü çalışan tamir atölyeleri açtığı bu ülkeden öğrenecek çok şey var. Ve elbette aksi yönde onların da bizden öğrenecekleri vardır. Eziklik duygusuna kapılmak yerine, geri dönüşüm ve toplumsal dayanışma ilkelerini inceleyip ülkemizde de bir an önce uygulamaya başlamak gerekir.

                          

Hıfzı Topuz’un yaptığı büyük iş! Ondokuz yaşımdan beri yanımda taşıdığım, hangi soğuk odaya yerleşirsem yerleşeyim yaşam alanımın merkezinde yer açtığım ve Vera’nın da yazdıklarını okuyunca daha da derinlerine daldığım o şaheseri temiz kaydı ile bizim gibi Nazım’ı her yönü ile tanımaya çalışan düşkünlerin kucağına bırakıvermiş.

Aç sesini müzikçaların, dinle, ya da temizle boğazını gürül gürül oku şarap içerken, ve fakat her keresinde hayatını gözden, aşkını dilinden geçir!

oralarda on dokuz yaşıma rastladım
birbirimizi birde tanıdık
oysa birbirimizin yüzünü görmüşlüğümüz yoktu fotoğraflarımızı bile
ama yine de birbirimizi birde tanıdık şaşmadık el sıkışmak istedik
ama ellerimiz birbirine dokunamıyor aramızda kırk yıllık zaman duruyor
uçsuz bucaksız donmuş duruyor bir kuzey denizidir
ve Stırasnoy Alanı’na şimdi Puşkin Alanı kar yağmağa başladı
üşüyorum hele ellerim ayaklarım
oysa yün çoraplıyım da kunduralarımla eldivenlerim kürklü
çorapsız olan oydu bezle sarmış postallarında ayaklarını elleri çıplak
ağzında ham bir elmanın tadı dünya
on dördünde bir kız memesi sertliği avuçlarındaki
gözünde türkülerin boyu kilometre kilometre ölümün boyu bir karış
ve haberi yok başına geleceklerin hiçbirinden
onun başına gelecekleri bir ben biliyorum
çünkü inandım onun bütün inandıklarına
sevdim seveceği bütün kadınları
yazdım yazacağı bütün şiirleri
yattım yatacağı bütün hapislerde
geçtim geçeceği bütün şehirlerden
hastalandım bütün hastalıklarıyla
bütün uykularını uyudum gördüm göreceği bütün düşleri
bütün yitireceklerini yitirdim

                          

1 – @selamisahin : Bio’su boş, ismi (Tuğçe Kadıoğlu) sanırım gerçek olan bu arkadaşa nasıl denk geldiğimi hatırlamıyorum. Yüksek ihtimal, -bence- çok zekice olan tweetlerinden birisinin RT edilmesi sonucu denk gelmişimdir. Seçtiği kullanıcı adı ile de zaten 10 puanı çoktan hak etmekte. Buyrun izleyin.

2 – @feroxius : Bio’sunda bahsettiği gibi (“yaki$ikli oldugum kadar küstahim da. sorosçu ve zeki oldugumu zaten biliyorsunuz.”) bir adam olduğundan şüphem yok. Sorosçuluğun kitabını yazan adam olacak. Benim kendisini kısa süren FriendFeed günlerimden bulduğumu bilmiyordur, zira oradaki örgütlenmesi daha güçlüdür. Düşünceleri ile beni zaman zaman kontrpiyede bırakan bu arkadaşa büyük saygım var, zira o kadar bitki ile uğraşmak kolay değil.

3 – @erdogan : Bio’sundan anlaşıldığı kadarı ile girişimci bir arkadaş. Sosyal medya ve tasarım üzerine fikirlerinden yararlanılabilecek uluslararası bir kişilik. Türkçe’si ne durumda en ufak bir bilgim dahi yok. İzlemekte de sakınca yok.

Evet, böylece açıklamalı izleme önerilerinin ikincisini de tamamlamış bulunuyoruz. Serinin ilk yazısına buradan ulaşabilirsiniz. Tekrarlamak gerekli belki, Yes, Web Can!

                          

Benim kişisel oyumdan öte, bu süreçte takip ettiğim iletişim kanallarından -Gazeteler, bildiriler, sosyal medya ağları ve TV programları- edindiğim izlenim ülkemiz adına olumsuz. Fikir bazında bölünmek, Baskın Oran’ın burada belirttiği gibi kamuoyu oluşturmanın ve demokratikleşmenin temel koşullarından birisidir. Ancak “Evet” ve “Hayır” seçeneklerinin yanında türeyen “Yetmez Ama Evet”, “Yetse de Yetmese de Hayır” ve “Ne Evet Ne de Hayır” seçeneklerinin halkı daha çok geren ve daha net biçimde bölen savlar ile seslendirilmesi, Anayasa Halkoylaması’nın demokrasimize yapacağı katkıyı baltalıyor ilk başta. Çünkü basit iki seçenekten ötesine geçmek için karşı tarafın kendilerine göre eksikliklerini ve hatalarını kullanarak daha çok yaftalama ve kendi seçimlerini yüceltme -adeta böyle bir tartışmaya lütfen tenezzül etmişçesine- yöntemlerini kullanıyorlar. Oysa, bu süreçte yaptıkları, korkutucu bir baskı gücünün toplumun tam da orta yerine kurulmasına hizmet ediyor. “Yetmez Ama Evet” derken “Hayır” diyen darbe yanlılarından olmadığının altını çizmek, “Yetse de Yetmese de Hayır” derken “Evet” diyen AKP kuyrukçularından olmadığına vurgu yapmak ve “Ne Evet Ne de Hayır” derken “Evet” ve “Hayır” diyenleri birbirlerini yiyen dikta heveslileri olarak betimlemek kamuoyu oluşum sürecini bir ötekileştirme sürecine dönüştürüyor. Halbuki, ülkenin çoğunluğu ne darbecidir ne kuyrukçudur ne de dikta meraklısıdır. Tabî ki burada bahsedilen “seslendirme” basitçe halkın içinde değil, basın-yayın yoluyla veyahut Taksim dolaylarında cereyan ediyor. Bu soyut cereyanın altında yatan gerekçe de elbette halkın talep etmeyen ve yönetilmek/yönlendirilmek isteyen bir topluluk olduğu genellemesidir. İki öncül ve nihai tavırdan farklılaşan bu üç tavrı savunmak kirli ya da yanlış bir iş değil. Sorun, tavırlar açıklanırken referans olarak ille de diğer tarafın köpüreceği ve aslında alakası olmadığını iddia ettiği noktaların kullanılmasıdır. “Evet” kampanyasının en büyük yürütücüsü AKP, “Yetmez Ama Evet” diyenlerin darbe karşıtlığı savını alarak kampanyasının merkezine yerleştirmişken, kendi önderinin yaptığı gaflar ile aslında “Yetmez Ama Evet” diyenlerin özgürlükçü ve eşitlikçi yanları ile uyum gösteremeyeceğini ilan ediyor. Heyhat, “Yetmez Ama Evet” diyenler bu gafların üzerine -belki de şimdilik- gitmiyor, bunun yerine darbeci söylemiyle karşı tarafa yükleniyor. Yoksa, Hrant Dink’i sanki bir kez daha alenen öldürmek için hazırlanmış o savunmayı hazırlayanların mahcubiyetlerinin yalancılığını ve aldatıcılığını “Önemli olan soy soy!” söyleminden anlamak için üstün bir zekaya sahip olmak gerekmiyor. Öte yandan, CHP’nin “Hayır” kampanyasının nasıl bir kampanya olduğunu, “Hayır” dedikten sonra ne vaadettiğini net bir biçimde açıklaması gereklidir. Aksi takdirde, “Yetse de Yetmese de Hayır” diyenlerin oyları uğruna, sahici bir demokratik birliktelik şansını öldürebilir. Henüz yeni sayılabilecek önderlerinin “Hayır” kampanyasını geleceğe yönelik olarak çok da açıklamaması, büyük olasılıkla parti içindeki güç dengeleri ile ilişkilidir. Ancak en kısa zamanda bu “Hayır”ın, tamamıyla demokratik ve özgürlükçü bir anayasa çalışmasının ilk adımı olduğunu belli etmesi ve de “Hayır”ın eskiye sabitlenmiş bir kaygının değil, yeniye yönelik gerçekçi bir umudun ürünü olduğunu anlatması elzemdir.

Görüşümü ilk paylaştığımdan andan itibaren kamuoyuna açıklanan görüşler ve medyadan takip edebildiğim görüşler arasından herkesin yararlanabileceğini düşündüğüm bir kaç bağlantıyı da buraya koyuyorum. Bunlardan birincisi, Sırrı Süreyya Önder’in “Boykot” çizgisine dahil oluşunu BirGün gazetesinde gerekçelendirmesidir. İkinci olarak, 10 Aralık Hareketi’nin hazırladığı ve “Hayır” seçeneğini gerekçelendirdiği değerlendirmeyi paylaşmak isterim. Bu değerlendirmenin neredeyse tamamına katılıyorum. “Hayır” çizgisindeki bir diğer isim olan ve daha önce AİHM’de görev yapan Rıza Türmen’in yazılarını da ufuk açıcı birer kaynak olarak görüyorum. O yazılara buradan sırasıyla (1 2 3 4) ulaşabilirsiniz. Bunların dışında “Yetmez Ama Evet” çizgisindeki arkadaşların görüşlerini de bu adresten bulabilirsiniz. Süzme “Evet”çi AKP’lilerin görüşlerine ise son günlerde artan Irkçı söylemleri nedeniyle bu sayfada yer vermemeyi tercih ediyorum. Bir kişiliğe çamur atmak için “Babası Alevi-Kürt, annesi de Ermeni” gibi bir argümanı kullanan kafanın diğer söyledikleri benim için önemsizleşiyor.

Her bir görüşün saygı ve mantık çerçevesinde açıklandığı ve yayımlandığı bir Halkoylaması kampanya süreci yaşamak bu halkın en doğal hakkıydı. Ne yazık ki, siyasi olgunluğu yaratmak için bir kaç nesil daha beklememiz gerekecek. 13 Eylül sabahına içinde barındırdığı dostluklardan ve hoşgörü kültüründen hiçbir şey kaybetmemiş bir ülkede uyanmayı diliyorum.

                          

O zamanlar 20-30 kişiydik, Türkiye genelinden seçilen. Böyle bir örnek uzayda, ne yaşanması gerektiyse yaşanmıştır: “Rakı şöyle içilir arkadaşlar” muhabbetleri, dinci-modern çekişmesi, çok konuşan Adanalılar, halısahada edilen kavgalar, kaçırılan uçaklar ve “Aramızda Alevi yoktu değil mi?” düzeltmesi… Her şeye rağmen şirketi batırmadan geçirdik o günleri. Gerçi bize kalsa, çalışanların hepsini bilgimizle tokatlardık, zaten bir iş yaptıkları da yoktu. Öyle miydi gerçekten yoksa tüm bu ahkam silsilesi stajyer saçması mıydı? Hiç bilemedik, bildiklerimiz, İsveçli CEO’nun rakıyı bira zannettiği ve MJ duyunca yerinde duramadığı…

Altı ayın zirvesini oluşturan 2009 Temmuz’unda, İstinye Park müdavimi vasat ünlülere kıl olmalar ile başlayan İstanbul Keşifleri, dolmuşların İstanbul’un gerçek ulaşım ağı olduğu gerçeğini kavramamız ve taksicinin gözünden kazıkçı ya da halk taksisi olduğunu anlama yetimizin gelişmesi ile devam etmiştir. Tam o günlerin ortasında, delice fotoğraf çekelim ve İstanbul’un hiç gidilmemiş semtlerine de gidelim istedik. Haliç Kıyısı’nda dolaşıp, memleketin acaip insanlarına, Rumelihisarı’ndan Beşiktaş’a inerken, memleketin acaip zenginlerine şaşırmamayı öğrendik. Taksim’den aşağı devam ederek salaş birahanelere ulaştık, Asmalımescit’in sıkışıklığı saçma geldi, Küçükbeyoğlu çabucak piyasa oldu ve sonunda döndüğümüz yer İstinye’deki İzmir Lokmacısı oldu. Galata Köprüsü’nün altında da içtik bir kaç kere, lastik gibi kalamarlar geçmedi boğazımdan. Tıpkı Nevizade’de tükürdüğüm boyalı denizbörülcesi, sentetik, yapma, yalandan, sahte… Bunlar benim gördüklerim geçirdiklerim İstanbul’da, kim bilir inadıma inat gitsem, biraz sıksam dişimi, orada da bana istediğim gibi meyhaneler öğretecek, midemi şenlendirecek küçük mekanları gösterecek dostlarım da olurdu. Ama ah o Nevizade çıkışındaki kokoreççi bozuntusu, “İzmir usulü ekmek arası kokoreç istiyorum” deyince, “İzmir’e git o zaman” demeseydi… Şimdi bana gece çıkmadan önce vorgluehen (öncilalama) tavsiyeleri veren Alman dostlarım var, tutumlu, barışçıl ve henüz çocuk gibiler…

Alman dedim de, o sabahları çıkışı zor, akşamları inişi ferah yokuş ile başlayan yurt blokları arasında karma olan ve yabancıları da ikamet ettirdikleri tek bloğun sakinleri olarak orada tanıştığım bir Alman arkadaş geldi aklıma. Vadi’nin kantininde devamlı açık olduğundan olacak Kral TV’den o yaz popüler olan bir şarkıyı beğenmiş ve anlamını öğrenmek istemekte. Şarkı: Gülben Ergen ve o ağlak sesli adamın beraber söylediği, sözlerini bir türlü anlamlandıramadığım ve derdini anlayamadığım, Giden Günlerim Oldu adlı güzide eser. Almanlar’ın da bir huyu vardır, onlarla az biraz da olsa Almanca konuşursan, seninle ömür billah Almanca konuşurlar ve Almanca konuşmanı beklerler. Anlamaya kendi Türkçe’min bile yetmediği bir şarkıyı, sözlerindeki mecazlar ile birlikte Almanca’ya çevirmek sanırım hayatımdaki en zor Almanca ödeviydi. Ortaya çıkan şey “Ich hatte die Tage, die gehen ab” gibi çok içli bir sanat eseri oldu zaten. Yine de kızcağızın o şarkıyla mutlu olması, teşekkür babında bana da Almanca bir şarkı göndermesi o zorluğu çok da dert etmememi sağladı. O fantazi şarkının karşılığı, bu şarkı olmuştu. Bu şarkıyı öğrenmemin üzerinden çok geçmeden geldiğim gurbet ellerde, şarkıyı bir kartpostalın arkasına karaladıktan sonra, kartpostala bir gül iliştirip görür görmez çarpıldığım bir dilberin posta kutusuna atıvermiştim. Birkaç gün süren küçük sürprizlerin ardından tüm o saflığımla ortada kalınca, bu şarkıyı da dinlemeyi ve belki de sevmeyi bıraktım. Erken miydi vazgeçmek için, bilemem.

Vadi Yurtları’nda tanıdığım bir diğer arkadaş ise Diyarbakırlı Ramazan’dı. İki gün aynı odayı paylaşsak da anladım ki, GAP Bölgesi’ne yönelik bir proje ile İstanbul’a staja gelen bu heybetli genç arkadaş, giyimi ve tavırları arasındaki uçurumu anlayamayacak kadar toy ve sahipsizdi o günlerde. Bizim blokta ortam gerçekten kozmopolitleşmişti o sırada. Avrupa’nın küçük şehirlerinden değişim programları kapsamında gelip İstanbul karşısında afallayan Avrupalılar ve Güneydoğu Anadolu’nun yaslı şehirlerinden uyum programları kapsamında gelip İstanbul karşısında coşan gençler, katlarda aynı duş ve tuvaletleri kullanıyor, yorgun günün ardından aynı yokuştan birbirlerine yakın saatlerde iniyorlar ve kampüs mekiği saatini aynı panodan kontrol ediyorlardı. Bu kadar aynılığın ortasında Ramazan’ın da elbette bir favori şarkısı vardı, olamaz mıydı? Aynı odayı paylaştığımız gecenin sabahında -sabahının köründe- diğer arkadaş ile kulaklarımızda “Çek Git Bebeğim Uzaklara” nakaratını duyarak -kulağımız delinerek- uyandık. Fakat Ramazan uyuyor, uyuyor, uyuyor. O şarkıyı o sabah öğrenmiş oldum ve hatta popun ya da popüler olanın ülkemiz genelindeki yayılma gücünü de böylece öğrenmiş oldum. Şimdi o Alman kız Osnabrück’e, Ramazan da büyük olasılıkla Diyarbakır’a dönmüştür. Ben ise Kuzey Almanya’yı kendime mesken tutmuş, yaşamı devam ettirmeye zorluyorum kendimi. Orta yerde ise üç şarkı var, belli amaçlar için kullanılmış, sözleri ve sözlerinin çevirileri bazen kağıtta bazen telefon alarmında bazen de bir kadının yüreğine giden yolda harabedilmişler, parçalanmışlar ve unutulmuş-tüketilmişler. Nasıl yok ettiysek diğer seçenekleri hayat yolumuzu çizerken, şimdi o şarkı sözleri gibi gönlün ve aklın eskide kalan meyilleri ve mayhoşlukları da yoklar artık.

Neyse burada keseyim bu devrin hikayesini de. İstanbul, ben karar veremezken çağırdı beni, kim bilir bundan 6-7 yıl kadar önce çağırsa düşünmeden katılırdım o ağlatan şenliğine. Fakat bilinmeli ki, mesele şenlik değil, mesele benlik. Ve benlik bir insanın ilk kez ağladığı, ilk kez bir tene değdiği ve ilk kez arabasının su kaynattığı şehirde oluşuyor. Küçükken babamlar ve dayımlar, iki kulağımdan tutarak beni havaya kaldırırlar ve sorarlardı “İstanbul’u gördün mü?”. O oyundan 15 yıl sonra İstanbul beni kulaklarımdan tuttuğu gibi kendisinin dışına attı, ben de aldırmadan koşup bahçede oynadım, hem değil mi ki Avrupa benim oyun bahçem?

                          

logged in from josh schaub on Vimeo.

                          

İnsanoğlu, sadece kendisi dışındaki canlıların değil kendi yaşam alanını dahi mahveden bir hüviyete bürüneli, doğanın daha çirkin ve daha hoyrat kullanımı yaşamın olmazsa olmazı gibi algılanıyor. Doğanın, insanoğlunun içindeki yaşamı yok ettiği denizlerde ve okyanuslarda yeniden yaşam kırıntısına yol açmak için kendi türdeşini öldürmeye yarar oyuncağını er ya da geç elinden alması ne kadar büyük bir ders!

                          

Müzeyyen Senar öleyazar diye çok korkuyorum. Böyle tatlı, böyle zarif ve böyle yiğit bir kadın bulunamaz da şarkılar arabesk tartışmaları arasında unutulur gider diye korkuyorum. Kara haberi duyarsanız, bana bildirmeyin. Bir köşede sonsuzluğuna inanayım ses emekçiliğinin.